Niemirów-Zdrój, Zaleszczyki i Truskawiec były w czasach II Rzeczpospolitej kurortami najwyższej klasy, dobrze znanymi zarówno w Gdańsku, jak i Krakowie. Potwierdzenie tego można znaleźć w polskich materiałach promocyjnych tych miejscowości. Dzięki takim portalom jak polona można prześledzić jak wyglądał Niemirów w czasach swojej świetności.
Miasteczko Niemirów, położone wśród rozległych lasów iglastych, założone zostało przez Andrzeja Fredrę w r. 1580. W kronikach znajdujemy wzmiankę, że było to „grzeczne, warowne miasteczko” otoczone wałami, zachowanymi po dzień dzisiejszy. Zabłysło ono w dziejach w r. 1672, gdy na przyległych polach, Jan Sobieski pobił hordy tatarskiego sultana Dziambet-gireja.
Opodal na brzegu ciemnych borów, w które się wrzyna zatoką szmaragdowa łąka, silny zapach zdradza źródła siarczane. Pastuszkowie, a może myśliwi w pogoni za zwierzem, w dniu nie zapisanym przez ludzką pamięć odkryli te wody. Gdy stwierdzono ich działanie lecznicze, ówczesny właściciel dóbr Niemirowskich Ignacy hr. Moszyński wybudował w r. 1814 pierwszy dom kąpielowy i mieszkalny zarazem. Liczba kuracjuszów wzrasta szybko. Starzy ludzie pamiętają jeszcze świetność zjazdów, a w podaniu zachowały się wspomnienia nietylko pomyślnych wyników leczenia ale i szczęśliwie zawiązanych małżeństw.
Gdy jednak powstały w Galicji koleje żelazne, ułatwiające dostęp do zdrojowisk, a Niemirów pozostał cichym zakątkiem zgubionym wśród lasów, gwiazda jego powoli zaczęła gasnąć. Coraz mniej było ochoty do dalekich wypraw końmi, ze służbą i pościelą pakownemi wozami. Dopiero początek wieku XX przyniósł zmianę. Nowy właściciel Karol Krusenstern przywrócił dawną świetność zdroju. Niedaleko leżące ważne węzły kolejowe i przecinające się u wrót zakładu doskonałe szosy umożliwiły łączność ze światem. Z każdym rokiem przybywały nowe wille, rozbudowywał się Zakład Kąpielowy. Wtedy to poraz pierwszy zaczęto stosować borowinę, która odrazu wykazała swą wartość. Okres powojenny (po I wojnie światowej: Red.) – to okres rozkwitu zakładu. Mimo powstania ponad 30 willi prywatnych nie zatraca jednak Niemirów lesistego charakteru. W roku 1932 zarząd przeszedł w ręce Spółki Dzierżawnej, która przystąpiła do rekonstrukcji urządzeń leczniczych i rozryw kowych, stawiając zaklad na poziomie zdrojowisk europejskich.
Niemirów-Zdrój, oddalony o 50 km na północny-zachód od Lwowa, leży w powiecie Rawa Ruska, o 3 km od miasteczka Niemirów. Zdrojowisko położone jest na wysokości 220 m nad poziomem morza, w zamkniętej kotlinie, którą oplata wieniec gęsto zalesionych wzgórz z pasma „Roztocze Lwowsko Tomaszowskie”. Lasy iglaste dochodzące do hoteli i pensjonatów tworzą ogromny naturalny park. Klimat łagodny. Ilość opadów naogół mała, ziemia przepuszczalna, nie zatrzymuje wilgoci. Podkreślić należy lagodne przejście z ciepłoty dziennej do nocnej.
Już z tych powodów, bez swych źródeł i bogactw naturalnych, nadaje się Niemirów znakomicie na stację klimatyczną: dodawszy źródła i pokłady borowiny jest wartościowem zdrojowiskiem.
Niemirów, nieleżąc przy linji kolejowej, zyskuje na spokoju i ciszy. Najważniejszemi stacjami dojazdowemi są: Lwów (60 km. – 5 autobusów dziennie), Rawa Ruska (25 km. -2 autobusy), Jaworów Lubaczów (25 km i 16 km.). Ruch autobusowy w r. 1934 prowadzony jest przez Zarząd Zdroju, co daje gwarancję porządku i punktualności.
Mieszkańcy Warszawy i północnej części Polski, mają połączenie linją Warszawa Lwów (posp.) względnie Warszawa Rawa Ruska (osob.). Zachodnie dzielnice przez Kraków Lwów (posp.) względnie Poznań rosław Lubaczów Rawa Ruska. Wschodnie dzielnice przez Lwów, lub Rawę Ruską. Południe ze stacji Tarnopol, Stanisławów, Stryj do Lwowa.
We własnym zarządzie znajduje się około 100 pokojów mieszkalnych jedno, dwu- i trzyosobowych, obszernych, jasnych, wygodnie urządzonych i, co najważniejsze, nie dalej jak 50-100 m. od centrum i gmachu kąpielowego. Są to wille – Dewajtis sie Raj Jawor oraz pensjonaty Warszawianka.
Pokoje te z oświetleniem elektrycznym, wodociągami i usługa wynajmuje się po cenach niskich. Pozatem jest około 30 willi i pensjonatów prywatnych z urządzeniem od skromnego do luksusowego. Ceny wahają się od 4 do 9 zł. dziennie za pokój jednoosobowy z utrzymaniem.
Niemirów-Zdrój posiada liczne źródła siarсzano-solnoalkaliczne, oraz nieprzebrane pokłady wspaniałej borowiny. Do kąpieli siarczanych używane są źródła „Marja”, „Anna” i „Bronisław”, do picia „Aleksandra”. Analiza, wykonana przez prof. Radziszewskiego, wykazała, że źródła te zawierają duże ilości siarezana wapnia, wolnego siarkowodoru, oraz szereg innych składników, dzięki czemu kąpiele siarczane wpływają korzystnie na skórę i tkankę podskórną, wywołując przekrwienie i wzmocnienie działalności fizjologicznej skóry. Gdzie chodzi o szybkie wessanie pozapalnych produktów, wysięków i złogów, tam widać skuteczne działanie kąpieli. Badania prof. Koskowskiego nad wodą Aleksandra w latach 1928-30, dowiodły, że woda ta wywiera wybitny wpływ na wydzielanie kwasu moczowego z ustroju, dzięki czemu działa leczniczo w skazie moczanowej (artretyzm, gicht), powodując uwolnienie organizmu z nadmiaru kwasów, które tworzą złogi w stawach, mięśniach i ścięgnach, wywołując obrzęki i zniekształcenia. Pozatem woda Aleksandra działa korzystnie w nawykowych zaparciach, dzięki zawartości siarkowodoru, który pobudzając ruchy robaczkowe jelit ułatwia regularne wypróżnianie.
O ile Krynicę można nazwać królową szczaw polskich, o tyle Niemirów jest bezwzględnie pierwszem zdrojowiskiem borowinowem. Ostatnie badania (r. 1932) prof. Koskowskiego wykazały słuszność tego twierdzenia. Borowina niemirowska należy według analizy do najlepszych w kraju. Dzięki wysokiemu ciężarowi wł., gęstej konsystencji, własnościom koloidalnym i dużej zawartości soli, żelaza i glinu, wywiera borowina wpływ tak mechaniczny masujący jak i chemiczny -przeciwzapalny. Opisane własności pozwalają stosować wysoką temperaturę kąpieli do 45°C.
NIEMIRÓW LECZY:
1) Wszystkie stany reumatyczne, przewlekłe, podostre, stawowe oraz mięśniowe z wysiękiem i zniekształceniami, czy to na tle infekcyjnem (po zapaleniu migdałków, grypie i t. d.) czy też innego pochodzenia.
2) Skazę moczanową (dna, artretyzm, gicht), chorobę powstałą na tle zaburzeń przemiany materji, a polegającą na tem, że w stawach, mięśniach i ścięgnach osadzają się złogi kwasu moczowego, które przez zaniedbanie leczenia mogą doprowadzić do zniekształceń kończyn i zupełnego kalectwa.
3) Zmiany stawowe powstałe na tle zaburzeń czynności gruczołów dokrewnych lub zaburzeń nerwowo odżywczych, jak: w klimakterjum, tabes, nic tu skuteczniej nie działa, jak gorące, siarczane kąpiele, okłady borowinowe, szafki parowe, zwłaszcza przy równocześnie stosowanym masażu, zachowaniu djety i piciu wody „Aleksandra”, wypłukującej z organizmu szkodliwe produkty przemiany materji.
4) Nerwobóle nerwu kulszowego (ischias, lumbago) wralgja nerwu trójdzielnego i nerwów międzyżebrowych.
5) Obrzęki i zgrubienia po złamaniach i zwichnięciach.
6) Choroby kobiece zapalenia przewlekłe przy łomacicza, zaburzenia w miesiączkowaniu, upławy, oraz cały szereg przewlekłych zaburzeń narządów rodnych.
7) Przewlekłe nieżyty miedniczek nerkowych i pęcherza.
8) Choroby skórne (łuszczyca i przewlekłe wypryski).
9) Choroby serca i miażdżyca tętnic (zwapnienie naczyń) jak np. przewlekłe niedomogi mięśnia sercowego oraz wyrównane wady serca i nerwice leczą się znakomicie kąpielami kwasowęglowemi i tlenowemi.
10) Porażenia i niedowłady, przy których mięśnie ulegają zanikowi. Kąpiele siarczane wzmacniają krążenie krwi, przy równocześnie stosowanych masażach, oraz przyczy-niają się do wzmocnienia zanikłych mięśni.
11) Otyłość, powstała na tle zaburzeń przemiany materji i gnuśności gruczołów dokrewnych, leczy się zapomocą kąpieli piankowych, masaży i odpowiedniej gimnastyki,
12) Kosmetyczny wpływ na skórę. W ostatnich latach prze-konano się o zbawiennem działaniu siarki na skórę. Powstało wiele preparatów siarczanych używanych przeważ-nie w zakładach kosmetycznych. Preparaty te jednak nie dorównują w skutkach naturalnej kąpieli siarczanej.
Skan ulotki można zobaczyć na stronie Polony: https://polona.pl/item-view/9d03feb9-f587-4547-a112-d9e3080d6d4d?page=0
Słowo Polskie za: Niemirów, 1934, Biblioteka Narodowa, domena publiczna, 21 lipca 2026 r.
Leave a Reply