W repozytorium Polony zachowało się wiele śladów ogromnego dziedzictwa kulturowego Polaków oraz innych narodowości zamieszkujących II RP, które przechowowano we Lwowie. Poniżej podajemy krótki wykaz zbiorów naukowych, bibliotek i innych instytucji działających we Lwowie z 1934 roku.
Zbiory naukowe: 1) Archiwum miasta Lwowa w ratuszu. Zawiera bezcenne materiały do historii Lwowa od r. 1559, jak dyplomy, księgi administracyjne, sądowe, rachunkowe, listy, mapy i plany. Otwarte od 10-14.
2) Archiwum Ziemskie w klasztorze oo. Bernardynów. Zawiera księgi sądów grodzkich i ziemskich dawnego województwa bełzkiego i ruskiego, księgi podkomorskie, sądów kapturowych, podwojewodzińskich, skarbowych, oraz sądów austriackich. Otwarte od 9-14.
3) Archiwum Państwowe, ul. Podwale 13, w dawnym Arsenale królewskim. Zawiera akty od r. 1772 z kompletem normaliów i rozporządzeń gubernialnych, w aktach wiele załączników starych dokumentów, obok planów dyrekcji budownictwa, otwarte od 9-14.
Prócz powyższych posiada Lwów szereg innych archiwów, jak: Prokuratorii Skarbu, Tabuli krajowej, Wojskowe, Konsystorskie, Klasztorne i prywatne.
Biblioteki:
1) Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, w dawnym kościele i klasztorze Karmelitanek trzew. przy ul. Ossolińskich założona w r. 1817 przez Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. W okresie zaborczym jedno z najważniejszych ognisk życia narodowego i kulturalnego b. Galicji, dziś warsztat poważnej pracy naukowej. Zasilana darami całej Polski wzrosła w ciągu wieku do wielkiej książnicy liczącej dziś przeszło pół miljona tomów zasobnych w inkunabuły, najrzadsze polskie starodruki i unikaty. Nadto należy do niej przeszło 7.000 rękopisów, 1800 dyplomów i około 6000 autografów. Otwarta codziennie od 9-14 w sobotę od 9-11 z wyjątkiem świąt.
2) Biblioteka uniwersytecka, ul. Mochnackiego 5, założona przez ces. Józefa II. w r. 1785, urządzona nowocześnie, czytelnia ozdobiona freskami J. Makarewicza. Posiada ponad 400.000 tomów z różnych dziedzin wiedzy, około 1200 rękopisów i 11.000 monet i medali. Otwarta codziennie od godz. 8-15 i 16-18, 16-18, w sobotę od 8-13.
3) Biblioteka Politechniki Lwowskiej, obecnie gmachu Politechniki ul. Leona Sapiehy 52. W najbliższym czasie zostanie przeniesiona do własnego budynku. Zawiera przeszło 80.000 tomów wtem wiele cennych publikacyj, głównie z dziedziny wiedzy technicznej i sztuki. Otwarta codziennie od 8-13.
4) Biblioteka Miasta Lwowa, w ratuszu przy archiwum założona w r. 1891. Liczy około 25.000 tomów dzieł odnoszących się do Lwowa, miast Polski, krajoznawstwa, historii, nauk pomocniczych i t. d. a nadto sporo starych lwowskich druków. Otwarta od 10-14.
5) Biblioteka Miejskiego Muzeum Przemysłu Artystycznego, ul. Hetmańska 20. Liczy ponad 10.000 tomów, wtem wiele cennych publikacji z dziedziny historii, sztuki i przemysłu artystycznego. Otwarta codziennie od godz. 10-13 i 17-20.
6) Biblioteka Baworowskich, ul. Ujejskiego 2, liczy ponad 40.000 tomów, a nadto bogaty zbiór rękopisów, dyplomów, autografów i rycin. Otwarta od godz. 16-19.
7) Biblioteka Poturzycka (Dzieduszyckich), ul. Kurkowa 17. Założona z początkiem 19. w. przez Józefa Dzieduszyckiego zawiera około 40.000 tomów, głównie z dziedziny historii i literatury polskiej.
8) Biblioteka Tow. Naukowego im. Szewczenki, ul. Czarnieckiego 26, zawiera około 100.000 tomów z różnych dziedzin, a zwłaszcza z literatury ukraińskiej. Poważny dział filozoficzny oraz słowianoznawstwa. Sporo autografów, dyplomów, rzadkich ewangeliarzy i psalterzy, rękopiśmiennych ksiąg cerkiewnych i t. p. Otwarta od godz. 10-14.
9) Biblioteka Narodnego Domu, ul. Kurkowa 14. Utworzona głównie staraniem ks. kan. Petruszewicza. Zawiera około 120.000 tomów. Wśród nich cenny i bogaty dział druków starocerkiewno-słowiańskich, oraz rękopisów od XV-XIX wieku.
10) Biblioteka Muzeum Stauropigijskiego, ul. Blacharska 12. Zawiera rzadkie staroruskie i cerkiewno-słowiańskie druki.
11) Biblioteka żydowskiej gminy wyznaniowej, ul. Rzeźnicka 5, założona w r. 1900 z kilku prywatnych zbiorów liczy około 20.000 dzieł żydowskich, starych druków hebrajskich i tp. Z rzadkości rękopiśmiennych Pinkas XVIII i stare druki hebrajskie z XVII i XVIII w. (Wilno). Biblioteka posiada interesujący ale narazie nieuporządkowany zbiór żydowskich ksiąg rodzinnych (XVII i XVIII w.)
Prócz wymienionych bibliotek posiada Lwów szereg bibliotek klasztornych i specjalnych jak Wojskowa, Towarzystwa Szkoły Ludowej.
Galerie i muzea:
Galeria Narodowa m. Lwowa. Oddział I. ul. Ossolińskich zawiera obrazy starych mistrzów, obcych i polskich. Oddział II. ul. Hetmańska 20. Mieści bogaty zbiór nowszych malarzy polskich. Otwarta codziennie od godz. 10-14.
Muzeum Historyczne m. Lwowa, Rynek 4. (Czarna kamienica). Zawiera zabytki odnoszące się wyłącznie do przeszłości Lwowa. Otwarte w niedzielę od 10-14.
Muzeum Narodowe im. Króla Jana III, Rynek 6 (Kamienica królewska) założone w r. 1912. Zawiera pamiątki i zabytki historyczne z czasów Jana III, portrety królów polskich, osób znakomitych i szlachty XVI w., bogatą zbrojownię, militaria polskie, pamiątki z walk o niepodległość, zabytki kozacko-ruskie, żydowskie, kościelne, zbiór medalionów i t. d. Otwarte w niedzielę od 10-14, w innych dniach po zgłoszeniu się w zarządzie.
Muzeum M. Przemysłu Artystycznego, Hetmańska 20. Zawiera liczne przedmioty przemysłu artystycznego z żelaza, brązu, srebra, złota i t. p., meble od XVII-XIX w., piękne okazy ceramiczne, pasy staropolskie, kolekcje sztuki i przemysłu ludowego. Otwarte od 10-14.
Muzeum im. Lubomirskich, ul. Ossolińskich 2. Zawiera: wykopaliska, portrety historyczne, pieczęcie, medaliony, bogatą zbrojownię, zabytki religijne, przedmioty pamiątkowe z okresu martyrologii, pamiątki po Słowackim i Mickiewiczu, gabinet numizmatyczny. W galerii tego Muzeum szereg cennych obrazów mistrzów polskich i obcych. Otwarte od godz. 10-14.
Zbiory Bol. Orzechowicza, ul. Ossolińskich 5. Piękna kolekcja obrazów, rzeźb, miniatur, broni, zegarków, porcelany, szkła, brązów, zabytków orientalnych. Otwarte od godz. 10-14.
Muzeum im. Dzieduszyckich, Rutowskiego 18. Jeden z najbogatszych zbiorów przyrodniczych w Polsce; cenne kolekcje ssaków, ryb, gadów, płazów, zwierząt bezkręgowych, owadów, dział mineralogiczny, geologiczny, botaniczny, etnograficzny i przedhistoryczny, w dziale paleontologicznym okazy mamuta i nosorożca wydobyte ze szybów w Staruni, w dziale etnograficznym wartościowa kolekcja huculska i ceramiki ludowej. Otwarte od 10-14.
Ukr. Muzeum Narodowe im. Metr. Szeptyckiego, ul. Mochnackiego 42. Bogate zbiory sztuki cerkiewnej, przedmiotów kultu religijnego, pamiątek narodowych, a nadto piękna kolekcja etnograficzna. Otwarte od 10-14.
Muzeum Tow. im. Szewczenki, ul. Czarnieckiego 26. Zbiory etnograficzne, między innemi piękna kolekcja huculska oraz ceramika i kilimy staro-ukraińskie, interesujący zbiór pisanek; bogaty dział prehistorii i zabytków cerkiewnych.
Muzeum Stauropigialskie, ul. Blacharska 12. Zbiór zabytków sztuki cerkiewnej, portretów, wykopalisk i archiwaliów Bractwa Stauropigialskiego. Otwarte od 10-14.
Panorama | Diorama
Panorama Racławicka, pl. Targów Wschodnich. Wykonana w r. 1894, w stulecie zwycięstwa racławickiego przez Wojciecha Kossaka, Jana Stykę i Ludwika Bollera. Przedstawia rozstrzygający moment historycznej bitwy. Odrestaurowana po uszkodzeniach wojennych. Otwarta codziennie od godz. 9. do zmroku.
Diorama, pl. Targów Wschodnich, zestawia przeszłość i teraźniejszość Lwowa w dwóch obrazach: Lwów przed rokiem 1772 i Lwów teraźniejszy, pędzla Z. Rozwadowskiego i S. Janowskiego.
Wystawy obrazów:
Wystawy obrazów urządza „Tow. Przyjaciół Sztuk Pięknych” w gmachu Miejsk. Muzeum Przemysłu Artystycznego (wejście od ul. Dzieduszyckich) oraz w Pałacu Sztuki (pl. Targów Wschodnich).
Wystawy specjalne w Miejsk. Muzeum Przemysłu Artyst., w Ossolineum i w Ukr. Muzeum Metr. Szeptyckiego.
Słowo Polskie za: Ilustrowany przewodnik po Lwowie : z wykazem ulic i planem orjentacyjnym miasta, Polona, fot. Polona, 1934; 20 września 2026 r.
Leave a Reply