Zapraszamy na wycieczkę po kościołach rzymskokatolickich przedwojennego Lwowa. W 1934 roku wierni wyznania rzymskokatolickiego we wschodniej stolicy Polski mogli korzystać z kilkudziesięciu kościołów, w tym pięknej bazyliki. Do dnia dzisiejszego przetrwało tylko kilka z nich.
Bazylika archikatedralna łacińska, pl. Kapitulny. Fundamenty jej kładł około r. 1560 król Kazimierz Wielki. Zbudowana pierwotnie w stylu gotyckim. Kościół trzynawowy w roku 1765 uległ przebudowie w stylu barokowym, pozostały jednak liczne ślady gotyku, zwłaszcza w prezbiterium. Mieści szereg kaplic, rzeźb i nagrobków. Wśród kaplic na szczególniejszą uwagę zasługuje Kaplica Kampianów założona z końcem XVI. w. przez D-ra Pawła Kampiana jako mauzoleum rodzinne, w stylu późnego renesansu włoskiego. Zdobiły ją bogate rzeźby alabastrowe i marmurowe dłuta Jana Pfistera i Henryka Horsta.
Na zewnątrz Kaplica Boimów, założona w r. 1609 przez Jerzego Boima. Fasadę jej zdobią bogate rzeźby w stylu niemieckiego renesansu z motywami wschodnimi. Wewnątrz bogate sztukaterie, piękny ołtarz i nagrobek alabastrowy Boimów. Od ul. Halickiej portrety założycieli.
Kościół św. Anny. Na rogu ul. Gródeckiej i Janowskiej, założony w r. 1507 w r. zaś 1750 zbudowany jako kościół klasztoru oo. Augustjanów.
Kościół św. Antoniego, ul. Łyczakowska zbudowany dla oo. Franciszkanów przez ks. Janusza Wiśniowieckiego w r. 1718 w stylu barokowym. Od r. 1785 zamieniony na parafialny.
Kościół i klasztor P. P. Benedyktynek, pl. Benedyktyński. Założony przez Katarzynę Szaparowską, zbudowany przez Pawła Rzymianina w r. 1595 w stylu renesansowym, zachował piękną wieżę z oryginalną attyką. Malowniczy zakątek starego Lwowa uzupełnia loggja u wejścia do klasztoru, który wskutek przebudowania zatracił wiele pierwotnych stylowych cech.
Kościół i klasztor oo. Bernardynów, pl. Bernardyński zbudowany przez Pawła Rzymianina w latach 1600-1630, nad dawnym kościołem drewnianym XV. w. który po ukończeniu nowego gmachu rozebrano. Mimo swej masywności. charakterystycznej dla kościoła fortecznego. budynek utrzymany w stylu renesansowym posiada charakterystyczną fasadę i piękną wieżę od strony prezbiterium. Wnętrze kościoła trójnawowe z freskami Bartnickiego, Mazurkiewicza i Sroczyńskiego, zapełnia szereg ołtarzy barokowych i nagrobków. Za wielkim ołtarzem kaplica bł. Jana z Dukli z cennemi stallami. Za prezbiterium szczątki dawnych murów obronnych ze strzelnicami. Przed ołtarzem statua bl. Jana z Dukli na pamiątkę oblężenia w r. 1648.
Kościół oo. Dominikanów, pl. Dominikański. Wzniesiony sumptem Józefa Potockiego w r. 1749. pod kierownictwem Jana de Witte. Jedna z najpiękniejszych budowli rokokowych, założona, na planie greckiego krzyża, przypomina poniekąd kościół św. Piotra w Rzymie. U wejścia pomnik Artura Grottgera. W kaplicach szereg nagrobków i epitafjów i m. i. Józefy Borkowskiej, dłuta Thorwaldsena. W środku prezbiterium ołtarz ozdobiony bizantyńskim obrazem Matki Boskiej z XIV w. W kaplicy Potockich posążek Madonny zwanej Jackową, który wedle legendy miał przynieść św. Jacek Odrowąż. W podziemiach cenne pomniki nagrobkowe rycerzy z XVI i XVII. wieku.
Kościół św. Elżbiety, pl. Bilczewskiego. Gmach nowy, zbudowany w 1905 r. w stylu romańsko-gotyckim.
Kościół oo. Franciszkanów, ul. Franciszkańska. Zbudowany w r. 1708 spłonął w r. 1850. W odbudowanym u ołtarza kilka ciekawych posągów stylu rokoko, wewnątrz szereg nagrobków.
Kościół i klasztor S. S. Franciszkanek, ul. Kurkowa Zbudowany w XIX w. w stylu pseudoromańskim przez Jana Zachariewicza.
Kościół św. Jana Chrzciciela, Stary Rynek, najstarszy w mieście. Założony około г. 1270, wielokrotnie przebudowany, ostatnio w stylu romańskim przez J. Zachariewicza.
Kościół oo. Jezuitów, ul. Rutowskiego. Zbudowany 1610 do 1650 r. w stylu barokowym kościołów tego zakonu. Wewnątrz uwagi godny krucyfiks z r. 1616 i pomniki Jablonowskich. Do kościoła przylega budynek dawnego kolegium jezuickiego.
Kościół i klasztor oo. Karmelitów, ul. Czarnieckiego. Położony malowniczo na wyniosłem wzgórzu, tworzył ongiś odrębną warownię poza murami miasta, wsławioną obroną w r. 1704 przeciw Szwedom. Skromny trójnawowy budynek barokowy, wzniesiony wr. 1634. W przedsionku krzyż z polichromowanemi figurami N P Marji i św. Jana, w oltarzu obraz Matki Boskiej z XVI w. w manierze bizantyńskiej.
Kościół i klasztor P. P. Karmelitanek, ul. Kurkowa. Zbudowany w r. 1890 według projektu J. Janowskiego w stylu pseudoromańskim.
Kościół Karmelitanek bosych, ul. Potockiego. Nowy w stylu pseudogotyckim.
Kościół i klasztor niegdyś P. P. Klarysek, ul. Łyczakowska. Wzniesiony w XVIII w. w stylu barokowym. Na sklepieniu freski Marcina Stroińskiego.
Kościół św. Łazarza, ul. Kopernika. Zbudowany w r. 1620 przez Ambrożego Przychylnego. U wejścia płaskorzeźby ilustrujące historię Łazarza. Studnię XVII w. zdobią tarcze herbowe rodziny Szolc-Wolfowiczów z dawnego ratusza.
Kościół św. Marcina, ul. św. Marcina, Ufundowany wr. 1650 przez Aleksandra Zborowskiego. Gmach dzisiejszy pochodzi z XVII w. We wnętrzu freski z pracowni Stroińskiego.
Kościół Marji Magdaleny, ul. Leona Sapiehy. Zbudowany w połowie XVII w. Najstarszą część tworzy prezbiterium z 8-kątną absydą. W niej uwagi godny, wielki bogato rzeźbiony, wielki ołtarz świeżo zrestaurowany.
Kościół N. P. Marji Śnieżnej, pl. Krakowski. Założeniem jeden z najstarszych kościołów miasta, zniekształcony licznemi przebudowami. Ostatnia J. Zachariewicza nadała mu styl pseudo-romański. W zakrystii parę starych obrazów, obok kościoła rokokowy posąg N. P. Marji.
Kościół św. Mikołaja, ul. Mikołaja. Zbudowany przez oo. Trynitarzy w stylu barokowym w r. 1745. Obok pięknej wewnętrznej dekoracji, na uwagę zasługuje po lewej stronie ołtarz z ciemnego marmuru i alabastru, ufundowany w XVI w. przez bogatego patrycjusza Jana Szolc-Wolfowicza, a pochodzący z katedry.
Kościół ss. Miłosierdzia (św. Kazimierza) ul. Teatyńska. Zbudowany około r. 1660 w stylu barokowym.
Kościół oo. Reformatorów, ul. Janowska. Nowy, skromny kościołek w stylu barokowym.
Kościół ss. Sacre Coeur, pl. Jura, Jednonawowy w stylu pseudoromańskim, zbudowany w XIX w.
Kościół i klasztor PP. Sakramentek. Zbudowany w r. 1743 w stylu barokowym (ul. Sakramentek).
Kościół Seminarium Łać. (M. B. Gromnicznej), ul. Czarnieckiego. Ufundowany w r. 1644 przez kasztelana krakowskiego, Jakuba Sobieskiego. Ujęta w dobrych proporcjach monumentalna barokowa fasada, przypomina kościół Vignoli „II Gesu” w Rzymie.
Kościół, i klasztor św. Teresy, ul. Leona Sapiehy. Nowy, posiada kilka ładnych obrazów z XIX w.
Kościół św. Wojciecha, ul. św. Wojciecha. Zbudowany w r. 1702 w stylu barokowym.
Kościół św. Zofji, ul. św. Zofji. Ufundowany w r. 1594 przez patrycjuszkę, Zofję Hanlową, uległ przebudowie w r. 1765. Skromny i jednonawowy, barok.
Przy końcu XVIII w. uległy kasacie i otrzymały przeznaczenie świeckie:
Kościół i klasztor oo. Bonifratrów na wojskowy szpital im. Króla Jana III (ul. Łyczakowska).
Kościół i klasztor PP. Brygitek Kazimierzowska na więzienie.
Kościół i klasztor PP. Karmelitanek Trzewiczkowych na Ossolineum (ul. Ossolińskich).
Klasztor PP. Klarysek na Urząd Skarbowy (pl. Clowy).
Kościół i klasztor oo. Misjonarzy na koszary (ul. Zamarstynowska).
Klasztor 00. Pijarów na Szpital Powszechny, ul. Pijarów).
Kościół ewangielicki, ul. Zielona. Pierwotnie kościół oo. Dominikanów, założony około r. 1685.
Kościół archikatedralny ormiański, ul. Ormiańska. Budowę zaczęto w r. 1363. Najstarsza część według planu krzyża greckiego wzorowana na kościele ormiańskim w Ani. Nawa główna z XVII w., część od ul. Krakowskiej. Na całość zespoliły się wpływy wschodnie i zachodnie. Wewnątrz mozaiki według projektu prof. Mehoffera, utrzymane w stylu staro-chrześcijańskim i piękne ścienne malowidła J. Rozena. Przy kościele dzwonnica z XVI w. Dziedziniec, dawniej cmentarz, pokryty ormiańskimi płytami grobowemi. W czasie ostatniej racji odkryto freski z XV wieku.
Słowo Polskie za: lustrowany przewodnik po Lwowie : z wykazem ulic i planem orjentacyjnym miasta, polona, fot. Lwów z lotu ptaka, domena publiczna; 27 września 2026 r.
Leave a Reply