Ogłoszenie o pogrzebie 115 żołnierzy Wojska Polskiego z czasów kampanii wrześniowej w Mościskach (obwód lwowski)

W piątek, 27 listopada 2026 roku, w Mościskach na Ukrainie w obwodzie lwowskim odbędzie się ceremonia pogrzebowa doczesnych szczątków 115 żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 roku w obronie Ojczyzny przed niemieckim najeźdźcą w rejonie Lwowa. Uroczystość rozpocznie się o godz. 12.00 czasu lokalnego (godz. 11.00 czasu polskiego) Mszą świętą w kościele pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela (ul. Iwana Franki 1) w Mościskach. Ceremonia pogrzebowa odbędzie się na cmentarzu rzymskokatolickim (ul. Halicka, na wzgórzu od strony Lwowa).

Szczątki żołnierzy spoczną na polskiej kwaterze wojennej w Mościskach na Ukrainie, gdzie już trzy razy odbywały się pochówki polskich żołnierzy poległych w 1939 roku.

Program uroczystości:

godz. 12.00 (czasu lokalnego) – Msza Święta w intencji żołnierzy Wojska Polskiego – Obrońców Ojczyzny w Kościele pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela (ul. Iwana Franki 1, Mościska)

godz. 13.30 (czasu ukraińskiego) – Ceremonia pogrzebowa doczesnych szczątków 115 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w obronie Ojczyzny we wrześniu 1939 r. – Polski Cmentarz Wojenny, cmentarz rzymskokatolicki (ul. Halicka, Mościska)

W wydarzeniu weźmie udział delegacja IPN na czele z zastępcą prezesa IPN dr. hab. Karolem Polejowskim, przedstawiciele władz państwowych oraz polskie organizacje społeczne z Ukrainy i Polski.

Od 24 sierpnia do 2 października 2026 r. prowadzono prace ekshumacyjne na dawnym cmentarzu w Hołosku Wielkim (dziś w granicach administracyjnych Lwowa). Celem prac było odnalezienie i zabezpieczenie szczątków żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 r. podczas obrony miasta, a następnie ustalenie tożsamości zmarłych i zapewnienie im godnego pochówku. Prace odbywały się na podstawie zezwolenia wydanego przez Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej z 4 czerwca 2026 r. i stanowiły kontynuację badań rozpoczętych w 2019 r.

Odnaleziono i ekshumowano szczątki 115 żołnierzy Wojska Polskiego oraz 18 żołnierzy niemieckich. Doczesne szczątki niemieckich żołnierzy zostały podjęte przez firmę „Ukraińska Pamięć” i przekazane niemieckiej organizacji Volksbund zajmującej się poszukiwaniem i pochówkiem szczątków niemieckich żołnierzy.

Groby były rozmieszczone w trzech rzędach. Większość stanowiły pochówki indywidualne; w jednej jamie grobowej spoczywało dwóch polskich żołnierzy. Każdy pochówek został zbadany i udokumentowany metodami archeologicznymi. Szczątki poddano badaniom antropologicznym oraz oględzinom sądowo-medycznym, które dostarczyły informacji o pochowanych osobach i obrażeniach związanych z działaniami wojennymi. Zabezpieczono również materiał do badań DNA, niezbędnych w procesie identyfikacji.

Z grobów wydobyto ponad 2650 przedmiotów osobistych oraz elementów umundurowania i wyposażenia wojskowego. Wśród nich znalazły się polskie guziki mundurowe, hełmy, fragmenty pasów i oporządzenia, a także medaliki, krzyżyki i różańce. Szczególne znaczenie ma odnalezienie sześciu wojskowych znaków tożsamości. Z pięciu udało się odczytać pełne lub częściowe dane żołnierzy. Informacje te pomagają w poszukiwaniu ich krewnych, od których można pobrać materiał do badań porównawczych DNA. Po zakończeniu badań szczątki żołnierzy złożono w osobnych trumnach. Do czasu pogrzebu są one przechowywane w kaplicy przy Kościele św. Stanisława w Hussakowie w obwodzie lwowskim.

Trwają kwerendy archiwalne i genealogiczne służące identyfikacji odnalezionych żołnierzy oraz odnalezieniu ich rodzin. Połączenie wyników badań archeologicznych, antropologicznych i genetycznych z dokumentacją historyczną daje szansę na ustalenie nazwisk poległych obrońców Lwowa.- Fragmenty broszury IPN: Artur Kuprianis, Obrona Lwowa w 1939 roku

Na cmentarzu rzymskokatolickim w Mościskach już we wrześniu 1939 r. dokonywano pierwszych pochówków żołnierzy Wojska Polskiego poległych w walkach na przedpolach Lwowa, między innymi ppłk. Mariana Skrzyneckiego, ostatniego dowódcy 7. Pułku Ułanów Lubelskich.

Obiekt ten został wytypowany jako miejsce utworzenia zbiorczej polskiej kwatery wojennej. 4 listopada 2015 r. w Mościskach odbył się pierwszy pogrzeb 111 żołnierzy polskich poległych w 1939 roku i ekshumowanych z okolic Lwowa. 25 listopada 2016 r. pochowano tam 27 polskich żołnierzy. 14 listopada 2025 r. w Mościskach odbyła się kolejna ceremonia pogrzebowa polskich żołnierzy poległych w obronie Lwowa w 1939 r.

Docelowo przewidziano tę kwaterę na pochówek nawet 500 poległych – około połowy strat polskich w walkach o Lwów we wrześniu 1939 roku.

Słowo Polskie za: IPN, fot. Wikipedia, appface, 23 listopada 2026 r.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przejdź do treści