W 2026 roku minęło 71 lat od ukończenia jednej z najbardziej rozpoznawalnych budowli Warszawy– Pałacu Kultury i Nauki. Ten gmach powstał w latach 1952–1956 w miejscu zniszczonej dzielnicy i jest nazywany „darem Stalina”. Ten wieżowiec jest postrzegany jako symbol dominacji Związku Radzieckiego w Polsce i jest kopią podobnego budynku w Moskwie. Czas od czasu pojawiają się propozycje jego wyburzenia.
Niemieckie bombardowanie Warszawy w latach 1944–1945 pozostawiły miasto w ruinie – zniszczeniu uległo około 85 proc. lewobrzeżnej części stolicy Polski. Mimo to zaraz po wycofaniu się wojsk niemieckich rozpoczęto odbudowę miasta.
Już w 1945 roku Józef Stalin zadeklarował pomoc finansową przy odbudowie Warszawy. Polska liczyła, że dzięki wsparciu ZSRR uda się wybudować metro, nowe osiedle mieszkaniowe lub uniwersytet. Polscy architekci przygotowali odpowiednie projekty i przedstawili je stronie radzieckiej, jednak propozycje te pozostały bez odpowiedzi.
5 kwietnia 1952 roku rządy Związku Radzieckiego i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej podpisały umowę o budowie Pałacu Kultury i Nauki. Oficjalne rozpoczęcie budowy nastąpiło 1 maja 1952 roku. Poprzedziło je pół roku przygotowań, podczas których wyburzono około 180 przedwojennych kamienic, które przetrwały wojnę. Zlikwidowano także kilka ulic i przesiedlono około 1450 mieszkańców.
Choć radziecka propaganda przedstawiała Pałac jako „dar narodu radzieckiego”, nie wszystkie koszty inwestycji pokrywała Moskwa. W budowie uczestniczyło około 3,5 tysiąca pracowników z ZSRR oraz blisko 4 tysiące robotników z Polski. Ci ostatni nie zawsze jednak byli chętni do pracy przy wznoszeniu Pałacu Kultury i Nauki. Budowę pałacu ukończono w 1955 roku, już po niechlubnej śmierci Josifa Dżugaszwili. Zaprojektował budynek rosyjski architekt Lew Rudniew.
Pałac ma 46 pięter, a jego łączna powierzchnia użytkowa wynosi około 123 tys. km². W budynku znajduje się blisko 3 tysiące pomieszczeń, w tym sale konferencyjne, teatry, kina, muzea, biura oraz taras widokowy, z którego można podziwiać panoramę Warszawy.
Lidia Baranowska za: polskie media, fot. Redakcja, 6 sierpnia 2026 r.
Leave a Reply