Janusz Korczak był i pozostaje niewątpliwym autorytetem w dziedzinie wychowania dzieci. Proponujemy Państwu artykuł jego autorstwa z 1909 roku o dzieciach niepełnosprawnych ze szkoły przy ulicy Oboźnej w Warszawie. Artykuł ten ukazał się w czasopiśmie Świat.
Niedawno odbyła się wystawa prac dzieci szkoły dla niedorozwiniętych przy ulicy Oboźnej.
Sto lat temu Wichman nazwał barbarzyństwem nacinanie dziąseł u niemowląt, by ułatwić im ząbkowanie. Wyśmiano go. Jak można przeczyć tak oczywistej prawdzie, jak chorobom ciężkiego ząbkowania?
Sto lat temu mniej więcej Guggenbühl zajął się nauką dzieci niedorozwiniętych. Minister oświaty wdraża przeciw niemu śledztwo sądowe, towarzystwo lekarskie nazywa go szarlatanem. Jak można kształcić „idyotę”?
W nauce, jak w sztuce, jak w życiu codziennym, traf tylko pozwoli niekiedy nowej idei odrazu wzrosnąć, zazielenić się, pokryć kwieciem, wydać owoc. Ot, nie dostrzeżono w porę, kiedy można było jeszcze wyrwać z korzeniem nową myśl. Ogół musi obwąchać, ponadgryzać, oswoić nos, oko, ucho, pokiwać głową, a trwa ta praca długie lata.
Dziś ma już zagranica dziesiątki zakładów wychowawczych dla dzieci z wadami umysłu, szkół dla dzieci z niedorozwojem umysłowym, ma ogromną literaturę przedmiotu i liczne rzesze pracowników, którzy czerpią z tego źródła setki tysięcy dolarów, franków, marek, a gdzie ordery, a gdzie rangi, stopnie naukowe?
U nas cicho jeszcze. Biedni materyalnie, okradzeni i okradani kulturalnie, przeżywamy w tej dziedzinie okres obwąchiwania.
Z niedowierzaniem, z lękiem nieledwie wkraczała publiczność w progi szkoły dla dzieci, cofniętych w rozwoju, na ulicy Oboźnej w Warszawie.
Oplują nas, pokąsają, w najlepszym razie poplamią jasne bluzki, czy ciemne tużurki.
I z uczuciem ulgi publiczność stwierdzała, że jest to zwykła szkoła, bogatsza tylko w środki pomocnicze, że jest to zwykła wystawa prac uczniowskich, tylko uboższa w efektowne okazy.
Wazoniki, gniazdka, popielniczki z gliny, teczki, koszyczki z papieru, plecionki, wieszadła do ręczników, wreszcie próby ćwiczeń piśmiennych.
Dzieci świątecznie nastrojone, uprzejme, zadowolone:
Nasza wystawa!
Ile mozolnej pracy włożono, ile sił zużyło, by w krótkim stosunkowo czasie z dzieci „nienormalnych”, stojących na różnych szczeblach niedorozwoju umysłowego, stworzyć gromadkę uczniów i uczennic o koleżeńskiem współżyciu, przechodzących systematycznie kurs szkolnej nauki, tego goście wystawy zrozumieć nie mogli.
Idąc za przykładem zagranicy, stworzyliśmy sanatorya dla dzieci. Dalszy byt ich zdaje się być zabezpieczonym. Jest to bezsprzecznie duży plus w naszej gospodarce społecznej.
Jednakże, jak mówi odezwa 153 Koła wpisów, rodzice mogą swe fizycznie słabe potomstwo wysyłać i do zagranicznych uzdrowisk, ale umysłowo słabe muszą się uczyć w polskiej szkole, w polskim języku, w kraju”. Przytem największy zastęp uczniów dostarczają sfery niezamożne.
Kiedy w przytułku dla słabowitych niemowląt zapytałem kierownika, czy warto tyle poświęcać trudu, by tak drobne osiągać korzyści, odpowiedział: – Poszukując dla nich wzorowych warunków rozwoju, przynosimy pożytek ogółowi niemowląt. Toż samo powiedzieć można o szkole przy ulicy Oboźnej.
– Metody nauczania, wypracowane wśród tych i dla tych dzieci, wzorem są dla dzieci normalnych.
Nauczycielka, która przez pewien czas gościć tu będzie, będzie miała jasny wykład, dużo cierpliwości i pobłażliwości, a w duszy łagodną wdzięczność i cześć korną dla radosnego przepychu normalnej umysłowości dziecka. Szkoła dla dzieci niedorozwiniętych jest dla personelu akademią cierpliwości.
Leave a Reply