O Sowińskim i Witwickim raz jeszcze

Stefan Witwicki (1801–1847) – to polski poeta i publicysta, urodzony w Janowie niedaleko Winnicy na Ukrainie. Po upadku powstania listopadowego (1830–1831) wyemigrował za granicę, gdzie zbliżył się do Adama Mickiewicza.

W jego wczesnej twórczości wyraźnie dostrzegalne są wpływy twórczości polskiego wieszcza, natomiast późniejsze utwory cechują się większą samodzielnością i oryginalnością. Do wiersza Życzenie muzykę skomponował Fryderyk Chopin, co w znacznym stopniu przyczyniło się do popularności Witwickiego. To właśnie liryka Witwickiego, inspirowana poezją ludową oraz wzbogacona motywami folklorystycznymi i religijnymi, pozostawiła trwały ślad w literaturze polskiej. W latach 1824–1842 ukazało się niemal dziesięć tomów twórczości poety z Podola, natomiast ukraińskie przekłady trzech wierszy – Wędrówka, Życzenie oraz Do polskiej sosny na obczyźnie – zostały opublikowane w Antologii poezji polskiej.

Leonard Sowiński (1831–1887) – poeta, dramaturg i historyk literatury, urodzony we wsi Berezny na pograniczu Podola i Wołynia (obecnie na terenie obwodu chmielnickiego). Był jednym z najwybitniejszych popularyzatorów twórczości Tarasa Szewczenki w środowisku polskim oraz ważnym pośrednikiem między kulturą polską i ukraińską. Jego działalność poetycka, translatorska i naukowa, a zwłaszcza dramat Na Ukrainie, została wysoko oceniona przez Iwana Frankę, który pisał: „Dla nas, Ukraińców, Sowiński był i pozostanie jedną z najsympatyczniejszych postaci na polskim Parnasie”. W Antologii poezji polskiej opublikowano również trzy jego wiersze w przekładzie na język ukraiński.

Ukraińskie przekłady utworów polskich pisarzy związanych z Winniczyzną XIX-XX wieku tworzą szczególny obszar komunikacji międzykulturowej, w ramach którego podolskie dziedzictwo kulturowe jest przekazywane, interpretowane i na nowo odczytywane przez odbiorców ukraińskich.

Więcej na: https://dspace.vspu.edu.ua/server/api/core/bitstreams/9da9031a-0cd7-484b-8866-d393ef2a2f23/content

Lidia Baranowska za: Aleksy Pawliuk, fot. Stefan Witwicki, polona,  31 lipca 2026 r.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przejdź do treści