12 lipca 1920 roku zginął Antoni Mińkiewicz – polski inżynier, górnik, działacz społeczny, minister aprowizacji w latach 1918-1919. Od stycznia 1920 roku Mińkiewicz pełnił funkcję naczelnego komisarza zarządu cywilnego ziem Wołynia i Frontu Podolskiego.
Antoni Mińkiewicz był niezwykłym człowiekiem, patriotą. Prawdopodobnie przez matkę, był spokrewniony z Juliuszem Słowackim. Nieustępliwie walczył z zaborcami o niepodległą Polskę. Jego przedwczesna śmierć wstrzymała historię jednego z najzdolniejszych polityków dwudziestolecia międzywojennego.
Antoni Mińkiewicz lub Minkiewicz pseudonim konspiracyjny „Sław” urodził się 16 września 1881 roku w Łyczówce, w dawnym powiecie starokonstantynowskim nad lewym brzegu Bużka, dopływie Bohu. Był jednym z czworga dzieci właścicieli ziemskich Feliksa i Antoniny z Iwanowskich. Po ukończeniu I Gimnazjum w Żytomierzu, wyjechał na studia do Kijowa.
Za udział w manifestacjach studenckich z socjalistami został usunięty ze studiów i powołany do wojska. Trzy lata służył w wojsku carskim na granicy z Armenią. Po zwolnieniu ze służby w 1903 roku wyjechał do Leoben w Austrii, gdzie w 1907 roku ukończył Akademię Górniczą i zdobył dyplom inżyniera. Po studiach podjął pracę na kopalni „Saturn” w Zagłębiu Dąbrowskim. Pracował też jako inżynier górniczy w Kopalni „Józef” w Starym Olkuszu. W 1909 roku ożenił się z Emilią Gruja, z którą miał czwórkę dzieci. Był prezesem Komitetu Ratunkowego w Olkuszu.
To dzięki niemu powołano do życia gimnazja: męskie w 1916 roku oraz żeńskie rok później. Mińkiewicz stał również na czele lokalnych struktur Polskiej Organizacji Wojskowej, której członkowie oswobodzili Olkusz w 1918 roku, był jednym z twórców lokalnego samorządu, jako radny miasta i deputowany w sejmiku. Był związany z Józefem Piłsudskim. Po odzyskaniu przez Polskę Niepodległości od 17 listopada 1918 roku, przez blisko rok był ministrem aprowizacji w rządach Józefa Świeżyńskiego, Jędrzeja Moraczewskiego i Ignacego Jana Paderewskiego.
W styczniu 1920 roku został naczelnym komisarzem Zarządu Cywilnego Ziem Wołynia i Frontu Podolskiego. W nocy z 5 na 6 lipca Mińkiewicz brał udział w rozmowach z Symonem Petlurą, dotyczących współpracy polsko-ukraińskiej. 12 lipca 1920 wracał pociągiem z Płoskirowa (dzisiejszy Chmielicki) do Krzemieńca. Pociąg został wykolejony pod Czarnym Ostrowem na trasie Płoskirów – Wołoczyska. Mińkiewicz z grupą żołnierzy ukraińskich, udał się do najbliższej miejscowości, gdzie połączyli się z oddziałem polskich ułanów i zbierając ludność cywilną, oraz rannych ruszyli do Narkiewiczów, miejscowości sąsiadującej z Czarnym Ostrowem. Tam zostali zaatakowani przez kawalerzystów Armii Konnej Budionnego. Los Mińkiewicza jest nieznany. Jak relacjonował Kurier Warszawski: „Liczba zabitych a znalezionych wynosi 46, prawie wszyscy byli porąbani szablami i widocznie podobijani, większość zmasakrowanych”. Pośmiertnie został odznaczony Orderem Polonia Restituta III kl.
Słowo Polskie za: Ryszard Arkadiusz Frączek, fot. Antoni Mińkowicz w środku, autor nieznany, domena publiczna; 17 lipca 2026 r.
Leave a Reply