Nazwy miejscowości z komponentami -pil / -pol, które są rozpowszechnione na obszarze współczesnej Ukrainy są ściśle związane z epoką własności ziemskiej, związanej ze środowiskiem polskiej szlachty. Tego rodzaju toponimy często utrwalają pamięć o konkretnych właścicielach ziemskich lub osobach, które odegrały istotną rolę w założeniu i rozwoju danych miejscowości.
Adampol – wieś położona na terenie starosiniawskiej jednostki terytorialnej w obwodzie chmielnickim. Na początku XIX wieku miejscowość Adampol wraz z innymi wsiami powiatu lityńskiego znajdowała się w posiadaniu Konstantego Adama Czartoryskiego. Nazwa miejscowości prawdopodobnie wywodzi się od imienia Adam i wiąże się albo z ojcem Konstantego – Adamem Kazimierzem Czartoryskim (1734–1823), wcześniejszym właścicielem osady, albo z jego synem – Adamem Konstantym Czartoryskim (1804–1880). Należy zaznaczyć, że wieś o analogicznej nazwie – Adampol – istnieje również na terytorium Polski.
Adrianopol – wieś położona w rejonie ałczewskim obwodu łuhańskiego na Ukrainie. Nazwa miejscowości jest zbieżna z nazwą dawnego miasta Adrianopol (gr. Αδριανούπολη, współcześnie Edirne) – ośrodka miejskiego położonego w europejskiej części Turcji, w pobliżu granicy z Grecją. Miasto Adrianopol zostało założone przez cesarza rzymskiego Hadriana (76–138) na miejscu dawnej osady trackiej, co wpłynęło na powstanie jego nazwy. W 1716 roku w tureckim Adrianopolu na audiencji u sułtana Ahmeda III przebywał Dominik Ignacy Bekierski- Z kolei w 1913 roku we Lwowie ukazała się książka Bohaterka Adrianopola. Kondża-Gul, której autorem był Józef Lipkowski (1863–1949).
Jedna z hipotez dotyczących pochodzenia nazwy ukraińskiej miejscowości Adrianopol wiąże ją z wydarzeniami związanymi z traktatem adrianopolskim z 1829 roku. W dokumentach Imperium Rosyjskiego nazwa Adrianopol (wcześniejsza nazwa miejscowości – Kokine) pojawia się po raz pierwszy około połowy XIX wieku, co może świadczyć o wpływie wydarzeń geopolitycznych na kształtowanie się nazwy.
Hannopol (historyczna nazwa: Annopol) – wieś będąca centrum administracyjnym hannopolskiej jednostki terytorialnej w rejonie szepetowskim obwodu chmielnickiego. Historycznie miejscowość była znana również pod nazwą Hłynniki, którą nosiła do połowy XVIII wieku. W drugiej połowie XVIII wieku właściciel ówczesnego miasta – książę Antoni Barnaba Jabłonowski (1732–1799) – przemianował Hłynniki na Annopol na cześć swojej pierwszej żony Anny. Miejscowość posiada również znaczenie kulturowo-historyczne w związku z działalnością Marka Jandołowicza (1713–1799).Warto zauważyć, że na Ukrainie istnieje kilka miejscowości noszących nazwę Hannopol. W Polsce odnotowano również co najmniej kilkanaście miejscowości oraz dzielnic miejskich o nazwie Annopol (m.in. w Warszawie).
Opis ilustracji: pozostałości zabudowań Potockich w Antoninach (obecnie obw. chmielnicki).
Leave a Reply