30 października 1908 roku w Turce urodził się Zygmunt Albert – polski lekarz patolog, profesor nauk medycznych, badacz i historyk medycyny.
Dzieciństwo Zygmunt spędził w Turce u podnóża Karpat. Po maturze podjął studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, które ukończył w 1934 roku. W latach 1934–1945 pracował w Zakładzie Anatomii Patologicznej tej uczelni, który podczas okupacji niemieckiej funkcjonował w ramach Państwowych Medyczno-Przyrodniczych Kursów we Lwowie. W 1935 roku uzyskał doktorat medycyny, a w 1939 roku habilitację.
W nocy z 3 na 4 lipca 1941 roku na Wzgórzach Wóleckich we Lwowie niemieccy okupanci zamordowali polskich profesorów i członków ich rodzin. Wśród ofiar znalazł się profesor Witold Nowicki – wychowawca, przełożony i mistrz Zygmunta Alberta.
Sam Albert został uwięziony przez gestapo. Należał do tych, którzy nie pozwolili zapomnieć o tragedii lwowskich uczonych. Z ogromną determinacją gromadził dokumenty, relacje i świadectwa dotyczące tej zbrodni. Owocem jego wieloletniej pracy była wydana w 1989 roku książka „Kaźń profesorów lwowskich – lipiec 1941”, która stała się niezwykle ważnym świadectwem historycznym.
18 grudnia 1945 roku profesor musiał opuścić ukochany Lwów. Na zaproszenie profesora Ludwika Hirszfelda przybył do Wrocławia, gdzie objął kierownictwo Katedry i Zakładu Anatomii Patologicznej. W 1950 roku został pierwszym rektorem Akademii Medycznej we Wrocławiu, uczestnicząc w organizowaniu nowej uczelni i odbudowie polskiego szkolnictwa medycznego.
Był wybitnym naukowcem, rozwijał badania nad nowotworami i przez lata kierował Zakładem Onkologii Doświadczalnej Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN. Jego dorobek naukowy i organizacyjny przyniósł mu uznanie w środowisku medycznym.
Wiosną 1981 roku wyjechał do Republiki Federalnej Niemiec, gdzie zamieszkał w okolicach Bremy wraz z synem i jego rodziną. Nie zaprzestał jednak działalności naukowej. Współpracował z patologami brytyjskimi i prowadził badania z historii medycyny.
Zygmunt Albert zmarł 7 października 2001 roku w Niemczech. Spoczął na cmentarzu św. Wawrzyńca we Wrocławiu.
Za swoje zasługi został odznaczony między innymi Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, dwukrotnie Krzyżem Oficerskim tego orderu oraz Złotym Krzyżem Zasługi.
Pozostał w pamięci jako wybitny lekarz i uczony, ale także jako człowiek wierny prawdzie i historii.
Słowo Polskie za: Ryszard Arkadiusz Frączek; 4 listopada 2026 r.
Leave a Reply