Zakład oświetlenia rozpoczyna swą działalność okolicznościowo w r. 1900 przez oddawanie energii elektrycznej, wytwarzanej dla lwowskiego tramwaju, uruchomionego przy sposobności wystawy krajowej w roku 1894. Pierwsze elektryczne lampy oświetliły Sejm Galicyjski jeszcze w 1881 roku.
Pierwszy okres rozwoju Zakładu oświetlenia, trwający do r. 1908, był bardzo ograniczony w przyroście obciążenia, gdyż instalacje musiały być przystosowane do stałego prądu, zbywającego przy zakładzie tramwajowym.
Nowe warunki, pozwalające w szybszem tempie i sprawniej dostosować się do nadspodziewanie korzystnego wzrostu przedsiębiorstwa, stwarza uruchomiona w roku 1908 elektrownia na Persenkówce, urządzona na trójprąd o napięciu 5000 Woltów.
Rozbudowaną opowiednio sieć kablową, zasila trójprąd transformowany dla światła na napięcie 110 Woltów. Dawna wytwórnia prądu, odstawiając stopniowo swe maszyny, pobiera również prąd z elektrowni na Persenkówce, przetwarzając go na prąd stały o napięciu 500 Woltów dla celów kolei elektrycznej, przemieniając się w ten sposób z wytwórni w podstację przetwórczą dla kolei elektrycznej.
Dalszy rozwój Zakładu oświetlenia postępuje odtąd w szybkiem tempie. Produkcja prądu 2,640.000 kilowatogodzin w roku 1907 wykazuje corocznie znaczny przyrost.
Wzrost produkcji po r. 1908 wymaga dalszego wydatnego powiększenia nowej wytwórni, która do zainstalowanych początkowo maszyn o mocy ogólnej 3000 kilowatów, otrzymuje już w roku 1911 nowych 2500, a w roku 1913 dalszych 3000 kilowatów w postaci turbogeneratorów.
W latach wojny światowej dzieli Zakład losy miasta, pokonując rozmaite trudności, a okres 1914-1918 wykazuje znaczne zmniejszenie produkcji prądu.
Zniszczenie elektrowni przez pożar i ostrzeliwanie w czasie walk o Lwów, powoduje zupełne zatrzymanie ruchu od dnia 6. stycznia 1919 na przeciąg przeszło czterech miesięcy. Po odbudowie (1919-1921) i powiększeniu urządzeń maszynowych elektrowni o turbogenerator 3500 kilowatów mocy, odzyskują zakłady stopniowo swą przedwojenną produkcję, a od roku 1925 nawet znacznie ją powiększają. Wzrost produkcji wymaga nowych inwestycji, które też w latach 1925-1926 zostały przeprowadzone, przyczym elektrownia otrzymuje nowy turbogenerator o mocy 7000 kilowatów.
W roku 1929 uruchomiła elektrownia nowy agregat turbinowy o mocy 10.000 kilowatów oraz nową kotłownię, wyposażoną narazie w dwa kotły parowe po 6000 met. kw. powierzchni ogrzewalnej. Również urządzenia elektryczne powiększone zostały o nową rozdzielnię prądu, która zastąpiła urządzenie rozdzielcze z r. 1907, nie nadające się do obecnych warunków.
Rozszerzenie sieci kablowej w mieście postępuje szybko naprzód celem dostosowania się do wzmożonego zapotrzebowania prądu. Sieć przewodów napowietrznych o długości 14 kilometrów, o napięciu 30.000 Woltów dla stacji pomp Wodociągu miejskiego w Karaczynowie, uruchomiona w r. 1928, została obecnie rozszerzoną do stacji pomp pod Wielkopolem i w Szkle.
W r. 1931 zostaje założona spółka elektryfikacyjna na okręg Iwowski, która uzyskuje uprawnienie rządowe na zbyt energji elektrycznej w 10 powiatach okolicznych i która przemienia się następnie w spółkę akcyjną „Zakład Elektryczny Okręgu Lwowskiego S. A.”. Spółka ta pobiera prąd elektryczny z centrali na Persenkówce i rozprowadza go własnemi sieciami do osiedli na uprawnionym terenie.
Obecny stan urządzeń Zakładów i ich produkcję ilustrują poniżej zestawione najważniejsze cyfry statystyczne za rok budżetowy 1932/33.
Produkcja prądu w elektrowni: 35,123.268 kilow godz.
Zaistalowana moc maszyn: 26.500 kilowatów.
Sieć kabli wysokiego i niskiego napięcia: 317.600 m.
Sieć kabli napowietrzna, oświetlenia prywatn. i publicznego: 96.000 m.
Ilość odbiorców energji elektrycznej: 49.874 szt.
Słowo Polskie za: Ilustrowany przewodnik po Lwowie : z wykazem ulic i planem orjentacyjnym miasta, 1934, fot. Elektrownia na lwowskiej Persenkówce, polona, 30 października 2026 r.
Leave a Reply