Sala tronowa dawnej rezydencji książąt Ostrogskich – Zamku w Dubnie – stała się na krótko miejscem międzynarodowej konferencji naukowo-krajoznawczej „Fenomen Tadeusza Czackiego”. Wydarzenie, zorganizowane przez Państwowy Rezerwat Historyczno-Kulturalny miasta Dubno, przy wsparciu finansowym Konsulatu Generalnego RP w Łucku, zgromadziło czołowych naukowców z kilku regionów zachodniej Ukrainy, przedstawicieli władz lokalnych, społeczność muzealną oraz historyków.
Centralną postacią rozmowy był polski pedagog, ekonomista, historyk i numizmatyk Tadeusz Czacki, którego życie było ściśle związane z oświatą na ziemiach ukraińskich. Przeszedł do historii jako współzałożyciel Wyższego Gimnazjum Wołyńskiego, zwanego „Atenami Wołyńskimi”, które od 1819 roku kontynuowało działalność jako Liceum Krzemienieckie.
Leonid Kiczaty, dyrektor Państwowego Rezerwatu Historyczno-Kulturalnego w Dubnie, zauważył w swoim przemówieniu powitalnym, że dziedzictwo Czackiego jest dziś silnym przypomnieniem głębokich więzi kulturowych między Ukrainą a Polską. Podkreślił, że pomimo wszelkich wahań w wielkiej polityce, w obliczu zagrożeń, narody ukraiński i polski demonstrują jedność i solidarność w walce ze wspólnym wrogiem.
Marek Wojciechowski, Konsul Generalny Konsulatu Generalnego RP w Łucku, wysoko ocenił prace badawcze i poszukiwawcze zespołu naukowego rezerwatu. Wyraził wdzięczność swoim ukraińskim kolegom za ich szeroko zakrojoną pracę w zakresie popularyzacji wspólnego dziedzictwa kulturowego, co bezpośrednio przyczynia się do zacieśniania przyjaznych stosunków międzypaństwowych.
Naczelnik Wydziału Kultury i Turystyki Rówieńskiej Obwodowej Administracji Państwowej, Lubow Romaniuk, w swoim wystąpieniu szczegółowo omówiła znaczenie reform edukacyjnych Czackiego na Wołyniu. Podkreśliła, że Zamek Dubieński został wybrany na miejsce konferencji w sposób naturalny. Wynika to nie tylko z faktu, że wybitny reformator zakończył życie w Dubnie, ale również z nowoczesnego statusu kompleksu zamkowego, który z atrakcji turystycznej przekształcił się w centrum realizacji międzynarodowych projektów kulturalnych i naukowych.
Referaty uczestników konferencji obejmowały szeroki zakres zagadnień związanych z działalnością „architekta wołyńskich Aten”, jego uczniów oraz ówczesnego środowiska intelektualnego regionu. Badacze przedstawili materiały analityczne dotyczące życia i twórczości znanych postaci historycznych, które odcisnęły trwałe piętno na kulturze regionu: Antoniego Malczewskiego, Józefa Korzeniowskiego, Antoniego Andrzejowskiego, Juliusza Słowackiego, Tomasza Oskara Sosnowskiego, Gustawa Olizara, Maurycego Gósławskiego i Tymosza Padury.
Osobnym elementem kulturalnym wydarzenia był występ kwintetu bandurowego dubieńskiego chóru „Anima”. Wykonali oni symboliczną dla obu narodów pieśń „Hej, Sokoły”, której autorstwo tradycyjnie wiąże się z postacią ukraińsko-polskiego poety i kompozytora Tymosza Padury.
W ramach programu koordynatorzy konferencji wręczyli ekskluzywny list ze znaczkiem: „Gdzie skarb twój, tam serce twoje”. Tytuł publikacji nawiązuje do słynnego powiedzenia Tadeusza Czackiego, który zapowiedział swoje serce Liceum Krzemienieckiemu. Projekt listu zawiera portrety najwybitniejszych uczniów reformatora. Dyrektor rezerwatu, Leonid Kiczaty, oficjalnie wręczył te pamiątkowe listy prelegentom i honorowym gościom.
Ostatnim etapem międzynarodowego wydarzenia było otwarcie tematycznej wystawy banerowej „Od Ikwy do Wisły: postacie, które łączą”. Wystawa przedstawia biografie i wkład historyczny wybitnych postaci polskiego pochodzenia, których działalność była nierozerwalnie związana z rozwojem obwodu wołyńskiego.
Słowo Polskie za: dubnocastle, fot. KG RP w Łucku, 31 października 2026 r.
Leave a Reply