29 maja Narodowy Uniwersytet „Akademia Ostrogska” gościł jubileuszową Międzynarodową Konferencję „Biblia Ostrogska w kontekście kultury ukraińskiej i europejskiej”. Wydarzenie to było poświęcone 500. rocznicy urodzin księcia Wasyla Konstantyna Ostrogskiego, założyciela akademii, 445. rocznicy powstania Biblii Ostrogskiej oraz rocznicy istnienia akademii.
Biblia ostrogska – pierwsze pełne wydanie drukowane wszystkich ksiąg Pisma Świętego przetłumaczonego na język cerkiewnosłowiański. Wydrukowana została w Ostrogu przez drukarza Iwana Fedorowa w latach 1580–1581. Adresatami tej Biblii byli wyznawcy Kościoła Wschodniego, posługujący się językiem cerkiewnosłowiańskim. Wydanie Biblii ostrogskiej było możliwe dzięki swobodom zapewnionym prawosławiu na ziemiach ruskich Rzeczypospolitej. Przekład Biblii ostrogskiej stanowił podstawę późniejszych tłumaczeń Pisma Świętego na język rosyjski i ukraiński.
Na początli konferencji, kierownik Akademii, prof. Ihor Pasiecznik, zwrócił uwagę na fakt, że tłumaczenie Biblii na ówczesny język współczesny wpłynęło na postrzeganie Boga i siebie w relacji do Niego przez ówczesnych chrześcijan: surowość ustępuje miejsca Panu, który kocha, a niewolnicy zaczynają postrzegać siebie jako dzieci Boże. Opowiedział również o tym, jak Akademia Ostrogska otrzymała w darze oryginalną Biblię Ostrogską i jak wpłynęło to na jej rozwój.
Biskup Łucki Witalij Skomarowski zauważył, że Akademia Ostrogska i Biblia powstały na styku tradycji bizantyjskiej i zachodnioeuropejskiej. Ta różnorodność pozytywnie wpłynęła i nadal wpływa na rozwój myśli naukowej i całego społeczeństwa.
Egzarcha Łucki Uniwersyteckiego Kościoła Greckokatolickiego, biskup Jozafat Gowera, zwrócił uwagę na znaczenie Akademii Ostrogskiej w przeszłości i teraźniejszości Ukrainy jako placówki duchowości i intelektu.
Wasyl Furta, wiceprzewodniczący Światowej Rady Lotnictwa Cywilnego Ukrainy, podkreślił wagę studiowania naszego dziedzictwa historycznego, które jest fundamentem i płomieniem naszej przyszłości.
Dyrektor Wydziału Edukacji Ukraińskiego Katolickiego Uniwersytetu Zachodniego, Wiktor Woźniuk, zauważa, że Biblia Ostrogska jest nie tylko artefaktem historycznym, ale także czynnikiem, który wpłynął na kształtowanie się społeczeństwa. Według niego, Biblia, jako Słowo Boże, pomagała ludziom przetrwać w przeszłości i pomaga teraz, w warunkach wojny. Zwracając uwagę na rolę Słowa w dziejach narodu żydowskiego w Starym Testamencie, wzywa on społeczeństwo i władze do wspólnego zwrócenia się do Pana, aby osiągnąć zwycięstwo i sprawiedliwy pokój w toczącej się wojnie.
W trakcie konferencji odbyły się także prezentacje tematyczne, a całe wydarzenie zakończyło się wycieczką do Muzeum Książki i Drukarstwa w Ostrogu.
Istnieje kilka wersji przekładów Biblii na język ukraiński. Jako pierwszy w 1905 roku pojawił się przekład dokonany przez Pantelejmona Kulisza. Niecałe dwadzieścia lat po opublikowaniu pierwszej ukraińskiej Biblii, profesor Iwan Ohienko, ówczesny minister oświaty i spraw religijnych młodej Ukraińskiej Republiki Ludowej , rozpoczął pracę nad drugim tłumaczeniem. Bezpośrednia praca nad tłumaczeniem trwała od 1917 do 1940 roku. Pierwsze, niewielkie wydanie czterech Ewangelii przetłumaczonych przez Ohienkę (Ewangelii według Mateusza , Marka , Łukasza i Jana ) ukazało się w 1937 roku we Lwowie (II RP), a w 1939 roku wznowiono je w Warszawie . Do tego wydania dodano również Psałterz. Tłumaczenie całej Biblii ukończono 11 lipca 1940 roku , ale z powodu stanu wojennego nie udało się go rozpocząć w drukarni. Zamiast tego, dwa lata później wydrukowano część Biblii – „Nowy Testament . Psałterz” .
W 1955 roku Towarzystwo Biblijne ostatecznie podjęło decyzję o przygotowaniu do publikacji przekładu Biblii autorstwa Ogienki. Prace te ukończono jednak w ciągu siedmiu lat. Dopiero w 1962 roku w Londynie ukazał się solidny tom – liczący 1529 stron – ze złotym ukraińskim tytułem „Biblia” .
Greckokatolicy na Ukrainie korzystają przeważnie z przekładu Iwana Chomenki (1963 r.). W 2011 roku pojawił się nowoczesny akademicki przekład pod egidą Ukraińskiego Stowarzyszenia Biblijnego z greckiego tekstu Septuangity (Starego Testamentu) oraz Nowego Testamentu.
Słowo Polskie, fot. rkc.org.ua, 3 czerwca 2026 r.
Leave a Reply