Ciesząca się dużym zainteresowaniem akcja Narodowego Czytania została zainicjowana przez Prezydenta RP w 2012 roku lekturą „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. Tegorocznym utworem akcji jest powieść Elizy Orzeszkowej „Nad Niemnem”. Do udziału w czytaniu zgłosiło się ponad tysiąc rozmaitych instytucji i grup społecznych na całym świecie. Nie zabrakło także chętnych do publicznego czytania utworów polskich klasyków w zmagającej się z rosyjską agresją Ukrainie.
Wojna mocno wpłynęła na rozwój języka polskiego i kultury polskiej w tym kraju. Wielu Polaków, w tym liderów polskich organizacji społecznych uciekło przed wojną do Polski i innych krajów. Natomiast w Winnicy położonej w centralnej Ukrainie akcję Narodowego Czytania zainicjowała Alicja Ratyńska prezes Związku Polaków Winniczyzny. Czytanie prozy Elizy Orzeszkowej odbyło się w tym mieście z zachowaniem wszelkich środków ostrożności. Do udziału w akcji zgłosiło się kilkanaście osób, w tym dwóch prezesów innych organizacji polskich. Najmłodsza uczestniczka spotkania Emilia miała zaledwie 2 lata najstarsza blisko sześćdziesiątki.
Na początku odczytano list prezydenta Polski Andrzeja Dudy do uczestników Narodowego Czytania na całym świecie. Następnie Alicja Ratyńska przedstawiła ciekawy życiorys Elizy Orzeszkowej.
Następnie po kolei czytelnicy pochylali się nad tekstem powieści „Nad Niemnem”.
To dzieło powstało w latach 1886-1887, natomiast książka ukazała się w 1888 roku. Powieść „Nad Niemnem” to jedna z najważniejszych dzieł w literaturze polskiej podejmująca tematykę powstania styczniowego przesiąknięte miłością do ziemi ojczystej i historii Polski.
Słowo Polskie, 9 września 2023 r.