W Łucku odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa, której celem było uczczenie 30. rocznicy odrodzenia się Kościoła rzymskokatolickiego w diecezji łuckiej oraz prezentacja książki o duchowieństwie diecezji lwowskiej i łuckiej. Wydarzenie pod nazwą „Pogranicze ukraińsko-polskie: stosunki etniczno-kulturowe i czynniki religijne” odbyło się 13 listopada 2026 roku w Przestrzeni Muzealnej „Okolny Zamek” w Łucku.
Wydarzenie poświęcone było 30. rocznicy oficjalnego odrodzenia struktur Kościoła rzymskokatolickiego w diecezji łuckiej. Głównym organizatorem wydarzenia był Instytut Rozwoju Nauk Kościelnych we współpracy z Administracją Diecezji Łuckiej, Konsulatem Generalnym RP w Łucku, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Przestrzenią Muzealną „Okolny Zamek”.
Szczególnym wydarzeniem forum była prezentacja nowych publikacji naukowych, która miała miejsce pomiędzy sesjami plenarnymi. Znaczącym wkładem w badania nad historią Kościoła katolickiego na Ukrainie było zaprezentowanie pracy dyrektora Instytutu Rozwoju Nauk Kościelnych, ks. dr. Pawło Chomyaka – „Katolicy w czasie II wojny światowej i powojennej: Wołyń i Galicja. Wybrane biografie księży. Tom I” ( 2026 ). Publikacja ta otwiera mało znane karty tragicznych losów duchowieństwa w czasach wojennych trudności i presji totalitarnej, przywracając z zapomnienia nazwiska duszpasterzy, którzy do końca pozostali wierni swojemu powołaniu. Książka ma niezwykłą wartość dla naukowców, historyków lokalnych i wszystkich, którzy badają współczesne dzieje Kościoła na Ukrainie.
Dyrektor Instytutu Rozwoju Nauk Kościelnych, Kanclerz Diecezji Łuckiej, ks. kan. dr Pawło Chomiak, w swoim przemówieniu otwierającym, podkreślił głęboką symbolikę tej rocznicy. Przypomniał, że odrodzenie diecezji 18 maja 1996 roku było wynikiem dziesięcioleci prób i podziemnej lojalności duchowieństwa i świeckich, którzy zachowali wiarę w czasach sowieckich represji. Dziś odrestaurowana Łucka Katedra Świętych Apostołów Piotra i Pawła jest nie tylko zabytkiem architektury, ale także żywym ośrodkiem modlitwy, kultury i służby społecznej, zwłaszcza w warunkach współczesnych wyzwań wojny. Ojciec Paweł podkreślił również wagę ukształtowania wspólnego, uczciwego i naukowo wyważonego języka dialogu między ukraińskimi i polskimi badaczami.
Oprócz pracy o. Pawła Chomiaka uczestnikom zaprezentowano monografię zbiorową „Pogranicze ukraińsko-polskie: stosunki etniczno-kulturowe i czynnik religijny (na 30. rocznicę odrodzenia diecezji łuckiej). Notatki katedralne. Zeszyt 2 ” (za publikację odpowiedzialny o. kanonik dr P. Chomiak), monografię dra Ireneusza Maja „Instytut Wschodni w Warszawie 1925–1939 ” oraz książkę prof. Oksany Kaliszczuk „Aromat pamięci i historii z posmakiem goryczy. Analiza porównawcza wydarzeń II wojny światowej”.
Program naukowy konferencji zgromadził 8 profesorów i 13 doktorantów nauk z czołowych uniwersytetów i ośrodków badawczych Ukrainy i Polski (Łuck, Ostróg, Czerniowce, Użhorod, Warszawa i Białystok). Podczas trzech sesji plenarnych naukowcy dyskutowali na temat szerokiego spektrum zagadnień: od historii represji wobec duchowieństwa w XX wieku i zachowania architektury sakralnej, po rolę czynnika religijnego w życiu Czechów wołyńskich, mozaikę konfesyjną międzywojennego Łucka i współczesne życie społeczności polskiej na Wołyniu.
Spotkanie wbogacone było mowali powitalnymi wygłoszonymi przez duchownych, dyplomatów, przedstawicieli rządu i naukowców. Do uczestników przemawiali: przewodniczący Konferencji Biskupów Kościoła Rzymskokatolickiego na Ukrainie, ordynariusz diecezji łuckiej, biskup Witalij Skomarowski, dyrektor Centrum Studiów Wschodnioeuropejskich Uniwersytetu Warszawskiego, profesor Jan Malicki, konsul Konsulatu Generalnego RP w Łucku, Marek Wojciechowski, pełniący obowiązki szefa Wołyńskiej Obwodowej Administracji Państwowej , Roman Romanyuk, zastępca przewodniczącego Wołyńskiej Rady Obwodowej, Hryhorij Pustowit, pierwszy zastępca mera Łucka Iryna Czebeluk oraz dziekan Wydziału Historii, Nauk Politycznych i Bezpieczeństwa Narodowego Wołyńskiego Narodowego Uniwersytetu im. Łesi Ukrainki, Hałyna Maleonczuk.
Konferencja zakończyła się dyskusją i wycieczką do historycznych miejsc miasta Łucka. Forum pokazało, że dziedzictwo diecezji łuckiej stanowi integralną część wspólnej europejskiej przestrzeni duchowej i kulturowej.
Słowo Polskie za: Diecezja łucka; 18 listopada 2026 r.
Leave a Reply