Tysiące Polaków z Kresów Wschodnich jednej nocy 1940 lub 1941 r. utraciło swoje dotychczasowe życie, ciężko zarobiony majątek, a niekiedy również rodzinę. Zostali zmuszeni przez Rosjan i ich sojuszników z poniewolonych narodów do wyruszenia w niechcianą i bolesną podróż na wschód – w głąb Związku Sowieckiego. Po podpisaniu układu Sikorski–Majski część Polaków z zesłania do ZSRS trafiła do Indii. Ich wojenne losy przedstawiono w niniejszym albumie. Publikacja „Z nieludzkiej ziemi do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948” powstała w głównej mierze na podstawie dokumentów i fotografii, które trafiły do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie w ramach projektu „Archiwum Pełne Pamięci”.
Autorzy Wojciech Kujawa i Anna Płońska pragnęli pokazać nie tylko świadectwo tragedii przeżytych przez bohaterów książki – zesłanych na Sybir i do Kazachstanu, lecz przede wszystkim – ogromnej życzliwości i wsparcia, jakich doznali oni na Półwyspie Indyjskim. W wielu przypadkach zdecydowano się oddać głos uczestnikom opisywanych wydarzeń – liczne cytaty urozmaicają tok opowieści i są jej ważnym dopełnieniem. W aneksie przedstawiono wybrane sylwetki znanych Polaków, którzy w latach 1942-1948 przebywali w Indiach.
Publikacja ma charakter popularnonaukowy. Celem autorów było sprawienie, aby wiedza o pobycie Polaków w Indiach podczas II wojny światowej wyraźniej zaistniała w zbiorowej pamięci, a także zachęcenie do dalszych badań i poszukiwania informacji na temat tego jakże ważnego fragmentu naszej historii.
Instytut Pamięci Narodowej zaprasza na dyskusję o przygotowanym przez Archiwum IPN albumie „Z »nieludzkiej ziemi« do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948”. Spotkanie odbędzie się 21 stycznia 2026 r. o godz. 12.00 w Centralnym Przystanku Historia im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Warszawie.
W rozmowie o książce udział wezmą autorzy: Anna Płońska i Wojciech Kujawa, prezes Koła Polaków z Indii Andrzej Chendyński oraz dr hab. Janusz Wróbel. Dyskusję poprowadzi Marzena Kruk, dyrektor AIPN.
Wydarzeniu towarzyszyć będzie prezentacja dokumentów i pamiątek związanych z osiedlami polskich uchodźców w Indiach.
Wojciech Kujawa, Anna Płońska, Z „nieludzkiej ziemi” do krainy maharadżów. Polscy uchodźcy z ZSRS w Indiach 1942–1948, t. 1–2, Warszawa 2025, 432 s. (t. 1), 416 s. (t. 2), ISBN 978-83-8376-232-6
Źródło:
https://ipn.gov.pl/pl/wydawnictwo/ksiazki/235310,Z-nieludzkiej-ziemi-do-krainy-maharadzow-Polscy-uchodzcy-z-ZSRS-w-Indiach-194219.html
https://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/235728,Dyskusja-o-albumie-Z-nieludzkiej-ziemi-do-krainy-maharadzow-Polscy-uchodzcy-z-ZS.html
Słowo Polskie za: IPN, 17 stycznia 2026 r.
Leave a Reply