Wraz z wybuchem II wojny światowej wschodnia część województwa lwowskiego, zgodnie z paktem Ribbentrop-Mołotow, znalazła się w sowieckiej strefie okupacyjnej. Od października do listopada 1939 r. na Kresach Wschodnich funkcjonował tymczasowy zarząd wojskowy, który stopniowo przekształcał się w aparat okupacyjny. Tworzona struktura władz i administracji była wiernym odbiciem systemu funkcjonującego za Zbruczem w Związku Sowieckim.
14 listopada 1939 r. tereny tzw. Zachodniej Ukrainy uchwałą Rady Najwyższej Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki zostały inkorporowane i znalazły się w składzie Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Sowieckiej. W jej skład weszła m.in. część przedwojennego województwa lwowskiego do rzeki San. W ramach scalenia okupowanych terenów dostosowano podział administracyjny do wymogów sowieckich, który tak naprawdę miał doprowadzić do rozbicia obszarów zamieszkałych przez większość polską.
4 grudnia 1939 r. w miejsce byłych województw utworzono sześć obwodów, a wśród nich: drohobycki, lwowski i rówieński. Zasięg terytorialny każdego obwodu określały dekrety wyszczególniające wchodzące w jego skład miasta. Z kolei w styczniu 1940 r. zlikwidowano powiaty i na ich miejsce ustanowiono mniejsze terytorialnie jednostki zwane rejonami. Ustanowiono wtedy również miasta wydzielone, a w siedzibach obwodów dzielnice (rejony miejskie). W wyniku reorganizacji po styczniu 1940 r. w obwodzie drohobyckim zostały ustanowione 23 rejony oraz trzy miasta wydzielone (Sambor, Stryj, Borysław). W ich miejsce utworzono 37 rejonów. Taki podział administracyjny utrzymał się do ataku Niemiec na ZSRS” w 1941 roku.
Wraz z początkiem wojny niemiecko-sowieckiej, od 22 czerwca 1941 r. rozpoczął się okres okupacji niemieckiej trwający do lipca 1944 r. Galicję Wschodnią Niemcy i Węgrzy zajęli do 8 lipca 1941 r. Przekazywanie przez Wehrmacht okupowanych obszarów władzom cywilnym nastąpiło 1 sierpnia 1941 r. Prawie cała wschodnia część przedwojennego województwa lwowskiego (18 809 km kw.) oraz województwo stanisławowskie i większość terenów województwa tarnopolskiego zostały przyłączone do Generalnego Gubernatorstwa jako dystrykt Galicja. Z kolei pozostała część województwa lwowskiego, licząca 1324 km kw., znalazła się na terenie Komisariatu Rzeszy Ukraina (Reichskommissariat Ukraine).
Szefem administracji cywilnej nowo utworzonego dystryktu mianowano dr. Karla Lascha, którego w styczniu 1942 r. zastąpił Gruppenführer SS Otton Freiherr Gustaw Wächter. Dystrykt ten był znacznie większy od dotychczasowych, gdyż jego powierzchnia wynosiła 47 100 km kw.
Początkowo dystrykt Galicja składał się z 15 starostw powiatowych, powiatowego komisariatu Sądowa Wisznia i jednego starostwa miejskiego (Lwów). W listopadzie 1941 r. w wyniku utworzenia starostwa powiatowego w Przemyślu wyłączono z dystryktu 34 gminy, a przyłączono dwie nowe (Tarnawa Niżna i Sianki do gminy Sambor). Zlikwidowano także komisariat w Sądowej Wiszni.
Na podstawie rozporządzenia z 26 marca 1942 r. zlikwidowano starostwa powiatowe w Gródku Jagiellońskim (przyłączając je do lwowskiego) i w Horodence (włączone do Kołomyi). Liczące od 120 do 600 tys. mieszkańców starostwa dzieliły się na komisariaty wiejskie, usytuowane najczęściej w siedzibach przedwojennych polskich starostw. Komisarze mieli pod swoim zarządem po kilka gmin, których w całym dystrykcie po reformie w marcu 1942 r. pozostawiono 337. Obejmowały one od 5 do 15 wsi. W miejsce byłych 92 gmin miejskich II RP ustanowiono 45 (nie licząc Lwowa). W sumie dystrykt Galicja dzielił się wówczas na 43 komisariaty gminne, jako struktury podstawowe, na których opierała się niemiecka władza cywilna i policyjna.
Powyższy podział administracyjny wprowadzony przez okupanta niemieckiego przetrwał do czerwca-lipca 1944 r., kiedy to na omawiany obszar II RP ponownie wkroczyła Armia Czerwona.
Leave a Reply