Generał Roman Abraham – zapomniany obrońca Lwowa, dowodca oddziału Straceńców

Roman Abraham urodził się 28 lutego 1891 roku we Lwowie. Był synem  Władysława, profesora prawa, i Stanisławy z Reissów. W  1915 roku  na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie uzyskał tytuł doktora praw i umiejętności politycznych. Ukończył Oficerską Szkołę Kawalerii dla jednorocznych ochotników. Podczas wojny polsko-ukraińskiej był dowódcą sektora Góra Stracenia we Lwowie.

Roman Abraham powołał oddział żołnierzy gotowych na wszystko, nazywany Straceńcami.  Jego oddział  o świcie 22 listopada zatknął polski sztandar na lwowskim ratuszu. To jego żołnierze w liczbie 330 z kapitanem Bolesławem Zajączkowskim walcząc do ostatniego żołnierza powstrzymali 17 sierpnia 1920 roku  20-tysięczna konnicę  Budionnego pod Zadwórzem koło Lwowa.  Bitwa ta zapisana została w historii  „polskimi Termopilami”. Kiedy podczas wojny z bolszewikami w 1920 roku, został ranny pod Chodaczkowem, dowodził oddziałem z noszy. W 1921 roku z upoważnienia generała Władysława Sikorskiego, który  ruszył na Górny Śląsk, gdzie był pełnomocnikiem przy komisarzu plebiscytowym Wojciechu Korfantym.

W kampanii wrześniowej w 1939 roku, brał udział w walkach wokół Leszna, Śremu i Rawicza. Był jednym z dowódców  9 września w bitwie nad Bzurą. Ranny trafił do Szpitala Ujazdowskiego  w Warszawie, gdzie został aresztowany przez Niemców. Więziony  oflagach: Krotoszyn, Königstein IV B, Johannisbrunn VIII E i Murnau VII A. Po uwolnieniu przez Amerykanów  przebywał  we Francji. Ogarnięty tęsknotą w październiku  1945 roku powrócił do Polski.  Nie pozwolono mu wrócić do wojska. Został pełnomocnikiem rządu ds. repatriacji w Państwowym Urzędzie Repatriacyjnym. Pracował w Polskim Czerwonym Krzyżu i Ministerstwie Administracji Publicznej, a następnie w spółdzielczości. Zastraszany przez UB w 1950 roku  przeszedł na emeryturę.  Był żonaty z Martą ze Śmiglów. Jego jedyny syn zmarł po urodzeniu. Walczył o utrzymanie miejsc pamięci na terenie ZSRR. Sprzeciwiał się dewastacji Cmentarza Obrońców Lwowa. Roman Generał był inicjatorem ustanowienia tablic upamiętniających Orlęta Lwowskie w Warszawie i w Częstochowie.

Swoje ordery w tym  Virtuti Militari gen. Abraham przekazał jako wota na Jasną Górę.  Zmarł 26 sierpnia 1976 w Warszawie… W uroczystości pogrzebowych  we Wrześni, kazanie wygłosił kard. Stefan Wyszyński.  Spoczął  obok matki na cmentarzu farnym we Wrześni.

Słowo Polskie za: Ryszard Arkadiusz Frączek, 4 marca 2026 r.

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przejdź do treści