21 lutego 1871 roku w Smotryczu niedaleko Kamieńca Podolskiego urodził się Kazimierz Nosalewski – ksiądz infułat, polityk, senator V kadencji w II RP, kanonik honorowy kapituły żytomierskiej.
Kazimierz Nosalewski urodził się w rodzinie ziemiańskiej. Był synem Aleksandra i Zofii z Potockich. Ukończył gimnazjum w Kamieńcu Podolskim i Seminarium Duchowne w Żytomierzu, gdzie w 1899 roku przyjął święcenia kapłańskie. W latach 1899–1904, był wikariuszem w Barze na Podolu. Następnie administratorem w Ternówce, w rejonie berszadzkim. Następnie w latach 1905–1922 pełnił funkcję proboszcza w Płoskirowie (obecnie Chmielnicki). Rozpoczął tam budowę kościoła, ufundował zakład wychowawczy dla sierot i był patronem tamtejszego więzienia.
W czasie zaborów angażował się w działalność niepodległościową. Współtworzył tajne szkółki dla dzieci. Prowadził tajne prace niepodległościowe wśród młodzieży, działalność oświatową, Był inicjatorem budowy szeregu szkół polskich, m.in. 4-klasowej szkoły wydziałowej, Podczas I wojny światowej brał udział w tworzeniu polskich formacji wojskowych.
W 1914 roku był organizatorem i pierwszym prezesem komitetu obywatelskiego niesienia pomocy rannym, m.in. zorganizował szpital. Rok później utworzył komitet niesienia pomocy polskim jeńcom i więźniom politycznym. W 1916 roku z ramienia Polskiego Komitetu Wykonawczego na Rusi, został mianowany komisarzem na Płoskirów. Organizował szkołę wydziałową, gimnazjum polskie oraz formację wojskową. W 1918 roku organizował akcję odkupywania od żołnierzy rosyjskich broni, którą przekazywał Wojsku Polskiemu. W 1919 roku był dwukrotnie aresztowany przez bolszewików.
Po Traktacie Ryskim przeniósł się do Polski. Był rektorem kościoła pojezuickiego pw. NSPJ we Włodzimierzu Wołyńskim w którym również był radnym miejskim i współorganizatorem średniej szkoły mechanicznej, członkiem samorządu powiatowego i wiceprezesem PMS na Wołyniu.
W latach 1919–1926 wikariusz generalny diecezji kamienieckiej. Od 1919 roku rektor małego seminarium duchownego kamienieckiego w Buczaczu (1920–1925) i Włodzimierzu Wołyńskim (1926–1933). Proboszcz w Zdołbunowie, Szumsku i Poczajowie. Senator V kadencji (1938–1939). Podczas II wojny światowej przebywał w Przemyślu, potem w Krakowie, gdzie mieszkał w klasztorze karmelitów w Krakowie.
Od września 1945 roku posługiwał na Dolnym Śląsku, w parafii Łomnica k. Mysłakowic.
Na początku II wojny światowej wyjechał przez Lwów do Przemyśla, gdzie mieszkał w klasztorze ss. karmelitanek bosych w Przemyślu. 3 maja 1940 roku wyjechał do Krakowa. We wrześniu 1945 podjął pracę na Dolnym Śląsku w parafii Łomnica k. Mysłakowic. Zmarł 29 kwietnia 1947 roku Spoczywa przy ścianie miejscowego kościola.
Ryszard Arkadiusz Frączek, fot. domena publiczna, 10 marca 2026 r.
Leave a Reply